Copyright © Philip Driessen Fotografie, www.philipdriessen.com, all rights reserved

In mijn roman ‘De sjamaan van Sevilla’ (die o.a. speelt tijdens het filmfestival in Cannes) zegt een regisseur dat een mens alleen ziet wat hij in zijn hoofd heeft zitten. Onlangs had ik de eer om samen met een groep Lumière-ambassadeurs te worden rondgeleid in het filmtheater-in-aanbouw in het voormalige ketelhuis van de Sphinxfabrieken aan het Bassin. Ineens zat er een ander Lumière in mijn hoofd. Zeker weten dat ik daardoor straks anders naar film zal kijken.

Filosofie leert hoe de inhoud van je brein bepaalt hoe je naar de wereld kijkt. Ook door film kun je op nieuwe, gezonde, schokkerende, wereldveranderende, onthutsende, emotionerende, onderhoudende en kritische manieren vreemde en vertrouwde werelden ondergaan. Film als een warm of koud bad om rijker, menselijker of ontplooider door de wereld te bewegen. Film dus niet als een verdovende drug (waarin veel pulpcinema lijkt op tv, maar dat terzijde). Maar als een positief pepmiddel dat dingen met je doet die geen enkel ander medium met je kan doen.

In dit licht is het een verademing dat filmtheater Lumière in Maastricht door gaat groeien in een karaktervolle omgeving. De verhuizing – ergens tweede helft volgend jaar – riep aanvankelijk wat weerstand op. Zo van: jullie hébben toch een prachtplek in de binnenstad? Maar door het verkassen ontstaan kansen voor compleet nieuwe scenario’s. Niet alleen vanwege de combi met horeca. Niet alleen vanwege de (bijna) verdubbeling van het aantal stoelen. Maar vooral omdat met de nieuwe setting extra kaarten op tafel komen voor een eigenzinnige stem in filmland.

In dit licht is het een verademing dat filmtheater Lumière in Maastricht door gaat groeien in een karaktervolle omgeving. De verhuizing – ergens tweede helft volgend jaar – riep aanvankelijk wat weerstand op. Zo van: jullie hébben toch een prachtplek in de binnenstad? Maar door het verkassen ontstaan kansen voor compleet nieuwe scenario’s. Niet alleen vanwege de combi met horeca. Niet alleen vanwege de (bijna) verdubbeling van het aantal stoelen. Maar vooral omdat met de nieuwe setting extra kaarten op tafel komen voor een eigenzinnige stem in filmland.

Zoals Belvédère iets aan Maastricht toevoegt dat er nog niet is, zo zal Lumière iets aan de filmwereld toevoegen dat (hier) nog niet bestaat. En dat daarom, daarmee of daardoor extra noodzakelijk en kansrijk is voor Maastricht, de Euregio en de filmwereld.

Het directieduo David Deprez en Nico Haenen gaf op dit alles een krachtige toelichting. Film is méér dan een passief gebeuren tussen scherm en kijker. Film is ook de bewuste selectie voor een zeer gemengd publiek van cinofielen. Het is weerstand durven bieden tegen vervlakking en commercialisering. Het is het omarmen van zoiets als Netflix in de overtuiging aan het Bassin een ervaring te bieden die nergens anders wordt geboden. Het is durven zien dat Maastricht weliswaar vijf jaar achterloopt op filmhuizen in andere grote steden. Maar dat vanuit de monumentale omgeving een inhaalslag mogelijk wordt. En het is de uitdaging om face-to-face tegenover Pathé iets neer te zetten dat (excusez-le-cliché) niet te filmen is.

Wie met zulke informatie naar het bouwproject kijkt, ziet ineens méér dan de ingewikkelde renovatie en transformatie. Hij ziet een cinetoop waar de kunst van film in alle dimensies wordt geproefd, gevierd en gedeeld. Alsof cinema in Maastricht opnieuw wordt uitgevonden. Zouden de oprichters van Lumière dat veertig jaar geleden in hun hoofd hebben gehad?

Feit is dat de eerste meeting van ambassadeurs een hartverwarmend samenzijn was. Een mooie vertegenwoordiging van cultureel Maastricht liet zich samen met producers en andere filmbetrokkenen rondleiden door het theater van de toekomst. Zelfs zonder film hing er een sfeer die proeft naar zeer veel meer. Kun je nagaan hoe het kan zijn als straks de lichten doven.

door Govert Derix

‘deze tekst is eerder gepubliceerd op zuidonline.nl